Jak wymienić instalację aluminiową na miedzianą podczas remontu mieszkania w bloku
W wielu blokach z wielkiej płyty instalację elektryczną w mieszkaniach wykonano przewodami aluminiowymi, najczęściej w układzie dwuprzewodowym, bez przewodu ochronnego. Po kilkudziesięciu latach izolacja traci elastyczność, połączenia w puszkach się luzują, a liczba urządzeń w mieszkaniu wielokrotnie przekracza to, co przewidziano przy budowie. Remont z kuciem ścian to najlepsza okazja, żeby wymienić całą instalację na przewody miedziane.
Dlaczego warto wymienić aluminium
- Kruchość. Aluminium pęka przy wielokrotnym zginaniu, więc każde otwarcie puszki i poprawianie połączeń grozi przerwaniem żyły.
- Utlenianie i luzowanie połączeń. Na powierzchni aluminium tworzy się tlenek o dużej rezystancji, a metal płynie pod naciskiem zacisku. Połączenia się nagrzewają.
- Brak przewodu ochronnego w starych instalacjach dwuprzewodowych uniemożliwia skuteczną ochronę przeciwporażeniową w nowoczesnym rozumieniu.
- Małe przekroje i mało obwodów. Kuchnia z płytą indukcyjną, piekarnikiem, zmywarką i pralką potrzebuje kilku osobnych obwodów.
Gniazda z bolcem założone w takiej instalacji nie zapewniają ochrony, bo bolec nie ma czego dotykać. Przy pełnej wymianie instalacji problem ten znika, bo każdy obwód dostaje przewód ochronny.
Przewodów aluminiowych nie należy łączyć bezpośrednio z miedzianymi w zwykłych kostkach. Jeśli na czas remontu część obwodów musi pozostać, połączenia wykonuje się w złączkach przeznaczonych do łączenia aluminium z miedzią, z pastą zapobiegającą utlenianiu. To jednak rozwiązanie tymczasowe, a docelowo cała instalacja w mieszkaniu powinna być miedziana.
Granica prac: mieszkanie a część wspólna
Instalacja w mieszkaniu zaczyna się zwykle za licznikiem energii lub za zabezpieczeniem na klatce schodowej. Wewnętrzna linia zasilająca, która biegnie od rozdzielnicy budynku do licznika, należy do części wspólnej i jej wymianę uzgadnia się z zarządcą lub wspólnotą. Przed rozpoczęciem prac warto sprawdzić:
- Jaki przekrój i materiał ma przewód zasilający mieszkanie i czy jest w nim przewód ochronny PE.
- Jaka jest moc przyłączeniowa mieszkania i wartość zabezpieczenia przedlicznikowego.
- Czy na klatce jest dostępny przewód PE, do którego można podłączyć szynę ochronną w nowej rozdzielnicy.
Jeśli w budynku nie ma przewodu ochronnego w pionie, elektryk wskaże dopuszczalne rozwiązanie, a zarządca często planuje wymianę wewnętrznych linii zasilających dla całej klatki.
Projekt nowej instalacji
Nową instalację planuje się od rozdzielnicy mieszkaniowej. Typowy podział obwodów w mieszkaniu w bloku wygląda tak:
| Obwód | Typowy przewód miedziany | Typowe zabezpieczenie |
|---|---|---|
| Oświetlenie, jeden lub dwa obwody | 3 x 1,5 mm² | B10 |
| Gniazda w pokojach, kilka obwodów | 3 x 2,5 mm² | B16 |
| Gniazda w kuchni nad blatem | 3 x 2,5 mm² | B16 |
| Płyta indukcyjna | 5 x 2,5 mm² lub zgodnie z instrukcją płyty | Zgodnie z mocą i liczbą faz |
| Pralka, zmywarka, piekarnik | Osobne obwody 3 x 2,5 mm² | B16 |
| Łazienka | 3 x 2,5 mm² dla gniazd, osobno oświetlenie | B16 z różnicówką 30 mA |
Obwody gniazdowe i łazienkowe zabezpiecza się wyłącznikami różnicowoprądowymi o prądzie zadziałania 30 mA. Ostateczne przekroje i zabezpieczenia dobiera elektryk na podstawie mocy, długości obwodów i sposobu ułożenia przewodów. O przygotowaniu kuchni pod indukcję pisaliśmy w artykule jak przygotować instalację elektryczną w kuchni pod zabudowę i płytę indukcyjną.
W kuchni i łazience warto przewidzieć więcej gniazd, niż wydaje się potrzebne. Dokładanie ich po położeniu płytek jest kłopotliwe, a każdy przedłużacz w kuchni to dodatkowe ryzyko przegrzania i zalania.
Kolejność prac przy remoncie
- Zrób projekt rozmieszczenia gniazd, łączników i punktów świetlnych z uwzględnieniem mebli.
- Wyłącz zasilanie mieszkania i zdemontuj osprzęt.
- Stare przewody aluminiowe zwykle się wycina lub pozostawia odłączone w ścianie, jeśli ich wyciągnięcie grozi zniszczeniem tynku. Nie mogą pozostać podłączone.
- Wykuj bruzdy według stref instalacyjnych: poziomo pod sufitem i nad podłogą, pionowo nad i pod osprzętem. W ścianach z wielkiej płyty kucie bywa trudne, a w ścianach nośnych ogranicza się głębokość bruzd.
- Osadź puszki i ułóż przewody, najlepiej w rurkach osłonowych, co ułatwi przyszłe zmiany.
- Zamontuj nową rozdzielnicę z wyłącznikami nadprądowymi, różnicówkami i ogranicznikiem przepięć.
- Po tynkowaniu i malowaniu zamontuj osprzęt i podłącz odbiorniki.
W mieszkaniach w blokach z wielkiej płyty kucie bruzd w ścianach nośnych jest ograniczone. Przewody prowadzi się wtedy częściej w warstwie posadzki, w rurkach osłonowych, w sufitach podwieszanych albo w listwach przypodłogowych i kanałach instalacyjnych. Rozwiązanie zależy od tego, czy remont obejmuje wymianę podłóg. Przewody w posadzce układa się w rurkach osłonowych i w miejscach, gdzie nie będą przewiercane przy montażu mebli.
Pomiary i dokumentacja
Po zakończeniu prac elektryk z uprawnieniami wykonuje pomiary: rezystancji izolacji, impedancji pętli zwarcia, ciągłości przewodów ochronnych i działania wyłączników różnicowoprądowych. Wyniki trafiają do protokołu, który warto przechowywać razem ze schematem rozdzielnicy i zdjęciami ścian z ułożonymi przewodami. Przy kolejnej sprzedaży mieszkania lub zmianie ubezpieczenia taka dokumentacja jest dużym atutem.
Remont instalacji elektrycznej wymaga też uzgodnienia z sąsiadami terminów prac hałaśliwych, a w niektórych wspólnotach zgłoszenia remontu zarządcy. Przy okazji warto zapytać o plany wymiany linii zasilających na klatce, bo czasem można połączyć oba etapy.
Nowa instalacja w mieszkaniu zwykle przewiduje także rezerwę: wolne miejsca w rozdzielnicy, dodatkowe rurki osłonowe i przewody do miejsc, gdzie w przyszłości może stanąć klimatyzator lub ładowarka. O ocenie stanu istniejącej instalacji pisaliśmy w tekście jak sprawdzić, czy instalacja elektryczna wymaga modernizacji. Przewody miedziane do instalacji podtynkowych i natynkowych znajdziesz w kategorii przewody instalacyjne.
Przeczytaj także
Jak dodać bezprzewodowy system alarmowy w mieszkaniu po remoncie bez kucia ścian
Gdy remont jest już skończony, a ściany świeżo pomalowane, nikt nie chce kuć bruzd pod przewody alarmu.
Jak doprowadzić gniazdo na balkon lub taras podczas remontu - stopień IP i zabezpieczenie
Gniazda, wtyczki i uziemienie Remont
Gniazdo na balkonie lub tarasie przydaje się do lampek, grilla elektrycznego, myjki czy kosiarki…
Jak przygotować instalację elektryczną w kuchni pod zabudowę i płytę indukcyjną podczas remontu
Elektryka Remont
Nowa kuchnia z płytą indukcyjną, piekarnikiem w słupku…