Przejdź do treści

Jak wymienić instalację aluminiową na miedzianą podczas remontu mieszkania w bloku

Elektryka

Przewody instalacji elektrycznej podłączone w listwie zaciskowej podczas wymiany instalacji

W wielu blokach z wielkiej płyty instalację elektryczną w mieszkaniach wykonano przewodami aluminiowymi, najczęściej w układzie dwuprzewodowym, bez przewodu ochronnego. Po kilkudziesięciu latach izolacja traci elastyczność, połączenia w puszkach się luzują, a liczba urządzeń w mieszkaniu wielokrotnie przekracza to, co przewidziano przy budowie. Remont z kuciem ścian to najlepsza okazja, żeby wymienić całą instalację na przewody miedziane.

Dlaczego warto wymienić aluminium

  • Kruchość. Aluminium pęka przy wielokrotnym zginaniu, więc każde otwarcie puszki i poprawianie połączeń grozi przerwaniem żyły.
  • Utlenianie i luzowanie połączeń. Na powierzchni aluminium tworzy się tlenek o dużej rezystancji, a metal płynie pod naciskiem zacisku. Połączenia się nagrzewają.
  • Brak przewodu ochronnego w starych instalacjach dwuprzewodowych uniemożliwia skuteczną ochronę przeciwporażeniową w nowoczesnym rozumieniu.
  • Małe przekroje i mało obwodów. Kuchnia z płytą indukcyjną, piekarnikiem, zmywarką i pralką potrzebuje kilku osobnych obwodów.

Gniazda z bolcem założone w takiej instalacji nie zapewniają ochrony, bo bolec nie ma czego dotykać. Przy pełnej wymianie instalacji problem ten znika, bo każdy obwód dostaje przewód ochronny.

Przewodów aluminiowych nie należy łączyć bezpośrednio z miedzianymi w zwykłych kostkach. Jeśli na czas remontu część obwodów musi pozostać, połączenia wykonuje się w złączkach przeznaczonych do łączenia aluminium z miedzią, z pastą zapobiegającą utlenianiu. To jednak rozwiązanie tymczasowe, a docelowo cała instalacja w mieszkaniu powinna być miedziana.

Granica prac: mieszkanie a część wspólna

Instalacja w mieszkaniu zaczyna się zwykle za licznikiem energii lub za zabezpieczeniem na klatce schodowej. Wewnętrzna linia zasilająca, która biegnie od rozdzielnicy budynku do licznika, należy do części wspólnej i jej wymianę uzgadnia się z zarządcą lub wspólnotą. Przed rozpoczęciem prac warto sprawdzić:

  1. Jaki przekrój i materiał ma przewód zasilający mieszkanie i czy jest w nim przewód ochronny PE.
  2. Jaka jest moc przyłączeniowa mieszkania i wartość zabezpieczenia przedlicznikowego.
  3. Czy na klatce jest dostępny przewód PE, do którego można podłączyć szynę ochronną w nowej rozdzielnicy.

Jeśli w budynku nie ma przewodu ochronnego w pionie, elektryk wskaże dopuszczalne rozwiązanie, a zarządca często planuje wymianę wewnętrznych linii zasilających dla całej klatki.

Projekt nowej instalacji

Nową instalację planuje się od rozdzielnicy mieszkaniowej. Typowy podział obwodów w mieszkaniu w bloku wygląda tak:

ObwódTypowy przewód miedzianyTypowe zabezpieczenie
Oświetlenie, jeden lub dwa obwody3 x 1,5 mm²B10
Gniazda w pokojach, kilka obwodów3 x 2,5 mm²B16
Gniazda w kuchni nad blatem3 x 2,5 mm²B16
Płyta indukcyjna5 x 2,5 mm² lub zgodnie z instrukcją płytyZgodnie z mocą i liczbą faz
Pralka, zmywarka, piekarnikOsobne obwody 3 x 2,5 mm²B16
Łazienka3 x 2,5 mm² dla gniazd, osobno oświetlenieB16 z różnicówką 30 mA

Obwody gniazdowe i łazienkowe zabezpiecza się wyłącznikami różnicowoprądowymi o prądzie zadziałania 30 mA. Ostateczne przekroje i zabezpieczenia dobiera elektryk na podstawie mocy, długości obwodów i sposobu ułożenia przewodów. O przygotowaniu kuchni pod indukcję pisaliśmy w artykule jak przygotować instalację elektryczną w kuchni pod zabudowę i płytę indukcyjną.

W kuchni i łazience warto przewidzieć więcej gniazd, niż wydaje się potrzebne. Dokładanie ich po położeniu płytek jest kłopotliwe, a każdy przedłużacz w kuchni to dodatkowe ryzyko przegrzania i zalania.

Kolejność prac przy remoncie

  1. Zrób projekt rozmieszczenia gniazd, łączników i punktów świetlnych z uwzględnieniem mebli.
  2. Wyłącz zasilanie mieszkania i zdemontuj osprzęt.
  3. Stare przewody aluminiowe zwykle się wycina lub pozostawia odłączone w ścianie, jeśli ich wyciągnięcie grozi zniszczeniem tynku. Nie mogą pozostać podłączone.
  4. Wykuj bruzdy według stref instalacyjnych: poziomo pod sufitem i nad podłogą, pionowo nad i pod osprzętem. W ścianach z wielkiej płyty kucie bywa trudne, a w ścianach nośnych ogranicza się głębokość bruzd.
  5. Osadź puszki i ułóż przewody, najlepiej w rurkach osłonowych, co ułatwi przyszłe zmiany.
  6. Zamontuj nową rozdzielnicę z wyłącznikami nadprądowymi, różnicówkami i ogranicznikiem przepięć.
  7. Po tynkowaniu i malowaniu zamontuj osprzęt i podłącz odbiorniki.

W mieszkaniach w blokach z wielkiej płyty kucie bruzd w ścianach nośnych jest ograniczone. Przewody prowadzi się wtedy częściej w warstwie posadzki, w rurkach osłonowych, w sufitach podwieszanych albo w listwach przypodłogowych i kanałach instalacyjnych. Rozwiązanie zależy od tego, czy remont obejmuje wymianę podłóg. Przewody w posadzce układa się w rurkach osłonowych i w miejscach, gdzie nie będą przewiercane przy montażu mebli.

Pomiary i dokumentacja

Po zakończeniu prac elektryk z uprawnieniami wykonuje pomiary: rezystancji izolacji, impedancji pętli zwarcia, ciągłości przewodów ochronnych i działania wyłączników różnicowoprądowych. Wyniki trafiają do protokołu, który warto przechowywać razem ze schematem rozdzielnicy i zdjęciami ścian z ułożonymi przewodami. Przy kolejnej sprzedaży mieszkania lub zmianie ubezpieczenia taka dokumentacja jest dużym atutem.

Remont instalacji elektrycznej wymaga też uzgodnienia z sąsiadami terminów prac hałaśliwych, a w niektórych wspólnotach zgłoszenia remontu zarządcy. Przy okazji warto zapytać o plany wymiany linii zasilających na klatce, bo czasem można połączyć oba etapy.

Nowa instalacja w mieszkaniu zwykle przewiduje także rezerwę: wolne miejsca w rozdzielnicy, dodatkowe rurki osłonowe i przewody do miejsc, gdzie w przyszłości może stanąć klimatyzator lub ładowarka. O ocenie stanu istniejącej instalacji pisaliśmy w tekście jak sprawdzić, czy instalacja elektryczna wymaga modernizacji. Przewody miedziane do instalacji podtynkowych i natynkowych znajdziesz w kategorii przewody instalacyjne.

Przeczytaj także