Jak doprowadzić gniazdo na balkon lub taras podczas remontu - stopień IP i zabezpieczenie

Na balkonie i tarasie coraz częściej korzysta się z urządzeń elektrycznych: girland świetlnych, lamp, grilla, nagrzewnicy, pompki do oczka wodnego czy ładowarki do roweru. Bez gniazda kończy się to przedłużaczem przeciągniętym przez drzwi balkonowe, który przytrzaskuje się uszczelką i moknie. Remont mieszkania lub elewacji to dobry moment, żeby doprowadzić stałe gniazdo zewnętrzne. W budynku wielorodzinnym trzeba przy tym pamiętać, że ściana zewnętrzna i balkon to często części wspólne, więc wiercenie przez elewację może wymagać zgody zarządcy.

Skąd wziąć zasilanie

Najlepiej poprowadzić osobny obwód z rozdzielnicy, z własnym wyłącznikiem nadprądowym i różnicowoprądowym. Daje to dwie korzyści: gniazdo zewnętrzne nie wyłącza się razem z obwodem pokoju, a w razie zawilgocenia gniazda zadziałanie zabezpieczenia nie pozbawia prądu połowy mieszkania. Jeśli poprowadzenie nowego obwodu jest trudne, gniazdo można zasilić z obwodu gniazd pokoju przy balkonie, pod warunkiem że ten obwód ma ochronę różnicowoprądową 30 mA i przewód z żyłą ochronną.

W starych instalacjach bez różnicówki trzeba ją dołożyć. Jak to zrobić w istniejącej rozdzielnicy, opisaliśmy w tekście jak zamontować dodatkowy wyłącznik różnicowoprądowy.

Przejście przez ścianę

Przewód z wnętrza na balkon wyprowadza się przez otwór w ścianie, najczęściej obok drzwi balkonowych. Kilka zasad:

• otwór wierć lekko w dół w kierunku na zewnątrz, żeby woda nie spływała po przewodzie do środka,
• przewód poprowadź w rurze osłonowej, a przestrzeń wokół niej uszczelnij masą przeznaczoną do przejść przez ściany,
• przy ocieplonej elewacji nie zgniataj styropianu ani wełny, a otwór w warstwie elewacyjnej zabezpiecz przed wnikaniem wody,
• nie prowadź przewodu przez ościeżnicę drzwi balkonowych ani pod progiem.

Na zewnątrz stosuje się przewody o izolacji odpornej na promieniowanie UV albo prowadzi przewód w rurze lub korytku odpornym na słońce. Wewnątrz, w bruździe, wystarczy zwykły przewód instalacyjny.

Stopień ochrony i wysokość montażu

Gniazdo zewnętrzne musi być odporne na wodę i kurz. Oznacza to stopień ochrony co najmniej IP44, czyli ochronę przed bryzgami wody z każdej strony. W miejscach, gdzie gniazdo może być polewane, na przykład przy myciu balkonu wężem, lepiej wybrać IP54 lub IP55. Gniazdo powinno mieć klapkę z uszczelką, która zamyka się samoczynnie po wyjęciu wtyczki.

Miejsce	Zalecany stopień IP	Uwagi
Zadaszony balkon, gniazdo pod daszkiem	IP44	Klapka z uszczelką
Balkon odkryty, taras	IP54 lub IP55	Montaż z dala od miejsc zalewanych wodą
Strefa przy myjce lub kranie	IP55 i wyżej	Rozważ gniazdo w obudowie z zamykaną pokrywą

Montuj gniazdo co najmniej 30 do 50 cm nad posadzką balkonu, tak żeby nie stało w wodzie podczas ulewy i nie zasypywał go śnieg. Na tarasie przy ogrodzie dobrym rozwiązaniem jest skrzynka zewnętrzna z kilkoma gniazdami. Więcej o takich obudowach przeczytasz w artykule skrzynka elektryczna zewnętrzna.

Wyłączanie z wnętrza

Gniazdo zewnętrzne jest dostępne dla każdego, kto wejdzie na taras, a na parterze również z zewnątrz posesji. Warto zamontować w mieszkaniu łącznik, który odcina zasilanie gniazda na balkonie. Pozwala to wyłączyć je na czas wyjazdu lub zimy, a także zasilać lampki bez wyjmowania wtyczki. Łącznik powinien rozłączać przewód fazowy, a w przypadku łącznika dwubiegunowego także neutralny.

Oświetlenie balkonu z tego samego obwodu

Przy okazji doprowadzania gniazda warto pomyśleć o oświetleniu balkonu lub tarasu. Oprawa zewnętrzna montowana na ścianie może być zasilana z tego samego przewodu, z osobnym łącznikiem w mieszkaniu. Na balkonach dobrze sprawdzają się oprawy o stopniu ochrony co najmniej IP44, z barwą światła ciepłą, które nie oślepiają sąsiadów. Na tarasie przy ogrodzie można dodać czujnik ruchu lub zmierzchu. Łączenie gniazda i oświetlenia w jednym obwodzie zewnętrznym ułatwia wyłączenie wszystkiego na zimę.

Kolejność prac przy remoncie

1. Ustal z zarządcą, czy możesz wiercić w ścianie zewnętrznej i montować osprzęt na elewacji lub balkonie.
2. Zaplanuj trasę przewodu od rozdzielnicy lub najbliższej puszki do miejsca przejścia przez ścianę.
3. Wykonaj bruzdy i otwór przejściowy przed tynkowaniem i malowaniem wnętrza.
4. Ułóż przewód w rurze osłonowej, uszczelnij przejście i zabezpiecz elewację.
5. Zamontuj gniazdo i łącznik, podłącz zabezpieczenia w rozdzielnicy.
6. Wykonaj pomiary i sprawdź działanie wyłącznika różnicowoprądowego przyciskiem testowym.

Najczęstsze błędy

• Zwykłe gniazdo wewnętrzne zamontowane na zadaszonym balkonie.
• Przewód poprowadzony przez szczelinę w drzwiach balkonowych.
• Montaż gniazda tuż nad posadzką balkonu, gdzie zbiera się woda.
• Brak różnicówki w obwodzie zasilającym gniazdo zewnętrzne.

Na parterze i na tarasie od strony ogrodu gniazdo zewnętrzne jest dostępne dla osób postronnych. Oprócz łącznika w mieszkaniu można zastosować gniazdo z zamykaną pokrywą na kluczyk. Uniemożliwia to podłączenie obcego urządzenia i chroni przed przypadkowym użyciem przez dzieci. W budynkach wielorodzinnych pamiętaj, że gniazdo na balkonie musi być zasilane z twojego licznika, a nie z instalacji części wspólnych.

Eksploatacja przez cały rok

Woda i mróz to główni wrogowie osprzętu zewnętrznego. Raz w roku sprawdź, czy uszczelka klapki nie popękała, czy obudowa nie ma pęknięć od słońca i czy w środku nie ma śladów wilgoci. Gdy różnicówka zaczyna działać po każdym deszczu, przyczyną jest najczęściej zawilgocone gniazdo lub przewód. Sposoby ochrony instalacji przed wilgocią opisaliśmy w tekście jak zabezpieczyć instalację elektryczną przed wilgocią.

Hermetyczne gniazda natynkowe z klapką o różnych stopniach ochrony znajdziesz w kategorii gniazda natynkowe hermetyczne.