Jak przerobić instalację grzejnikową z jednorurowej na dwururową podczas remontu domu
W wielu domach budowanych kilkadziesiąt lat temu grzejniki połączono w układzie jednorurowym. Woda z kotła płynie jedną pętlą i kolejno przechodzi przez grzejniki lub obok nich, oddając ciepło po drodze. Taki układ był tani w wykonaniu, ale ma wady, które wychodzą na jaw przy wymianie kotła, ociepleniu domu lub montażu głowic termostatycznych. Generalny remont to dobry moment, żeby przejść na instalację dwururową.
Czym różnią się oba układy
| Cecha | Instalacja jednorurowa | Instalacja dwururowa |
|---|---|---|
| Zasilanie grzejników | Szeregowo, woda kolejno przepływa przez kolejne grzejniki | Równolegle, każdy grzejnik ma własne zasilanie i powrót |
| Temperatura wody na grzejnikach | Spada w kolejnych grzejnikach pętli | Zbliżona na wszystkich grzejnikach |
| Regulacja w pomieszczeniu | Ograniczona, zmiana na jednym grzejniku wpływa na kolejne | Niezależna, głowica termostatyczna działa na jeden grzejnik |
| Współpraca z kotłem kondensacyjnym i pompą ciepła | Słabsza, wymaga wyższej temperatury zasilania | Lepsza, pozwala obniżyć temperaturę zasilania |
| Ilość rur | Mniejsza | Większa, dwa przewody do każdego grzejnika |
W praktyce w układzie jednorurowym ostatnie grzejniki w pętli są wyraźnie chłodniejsze. Żeby je dogrzać, podnosi się temperaturę wody, przez co pierwsze grzejniki przegrzewają pomieszczenia. Po ociepleniu domu i zmianie kotła ten problem staje się jeszcze bardziej widoczny.
Jak rozplanować nową instalację
Instalację dwururową w domu jednorodzinnym wykonuje się zwykle na dwa sposoby. Pierwszy to układ trójnikowy, w którym zasilanie i powrót biegną wzdłuż ścian lub w posadzce, a do każdego grzejnika odchodzą odgałęzienia. Drugi to układ rozdzielaczowy: na każdej kondygnacji montuje się szafkę z rozdzielaczem, a do każdego grzejnika prowadzi się osobną parę rur w posadzce.
- Układ rozdzielaczowy ułatwia regulację i wymianę pojedynczych grzejników, a rury biegną w posadzce bez połączeń po drodze. Wymaga jednak miejsca w warstwach podłogi i szafki na rozdzielacz.
- Układ trójnikowy zajmuje mniej miejsca, sprawdza się, gdy podłogi nie są zrywane, a rury prowadzi się po ścianach lub w listwach przypodłogowych.
Przed decyzją warto przeliczyć zapotrzebowanie na ciepło pomieszczeń po remoncie. Ocieplony dom potrzebuje mniejszych grzejników, a niższa temperatura zasilania poprawia pracę nowoczesnych źródeł ciepła. Jeśli przy okazji zmieniasz źródło ciepła, przydatne będą wskazówki z tekstu jak zastąpić piece kaflowe innym ogrzewaniem podczas remontu.
Zanim zdecydujesz się na układ rozdzielaczowy, sprawdź, gdzie da się ustawić szafkę z rozdzielaczem. Najlepiej, żeby była w centralnym miejscu kondygnacji, na przykład w korytarzu, w ścianie wewnętrznej. Wtedy rury do poszczególnych grzejników mają zbliżoną długość, co ułatwia późniejszą regulację. Rozdzielacz z zaworami na każdym obwodzie pozwala też wyłączyć jeden pokój bez spuszczania wody z całej instalacji.
Materiały i prowadzenie rur
W remontowanych domach do nowej instalacji najczęściej wybiera się rury wielowarstwowe lub PEX z barierą antydyfuzyjną, łączone na złączki zaprasowywane, albo rury miedziane. Rury z tworzyw układane w posadzce prowadzi się w otulinie, w warstwie izolacji, bez połączeń pod wylewką. Przy grzejnikach stosuje się zestawy przyłączeniowe z zaworami odcinającymi na zasilaniu i powrocie oraz zawory termostatyczne z nastawą wstępną.
- Zrób inwentaryzację grzejników i zdecyduj, które zostają, a które wymieniasz.
- Wyznacz położenie rozdzielaczy lub głównych przewodów zasilających.
- Zaplanuj trasy rur tak, żeby ograniczyć krzyżowania i przejścia przez ściany nośne.
- Przewiduj odpowietrzniki w najwyższych punktach i zawory spustowe w najniższych.
- Wykonaj próbę ciśnieniową przed zakryciem rur.
- Przepłucz instalację i napełnij ją wodą uzdatnioną, zgodnie z zaleceniami producenta kotła.
Regulacja i uruchomienie
Instalacja dwururowa daje możliwość dokładnej regulacji, ale tylko wtedy, gdy zostanie zrównoważona. Grzejniki położone blisko kotła mają mniejsze opory przepływu niż te na końcu instalacji, więc bez regulacji woda płynie głównie przez najbliższe. Służą do tego nastawy wstępne na wkładkach zaworów termostatycznych lub zawory regulacyjne na rozdzielaczu. Wartości nastaw oblicza się na podstawie mocy grzejników i długości przewodów.
- Odpowietrz instalację kolejno od najniżej położonych grzejników.
- Ustaw nastawy wstępne zgodnie z obliczeniami lub tabelą producenta zaworów.
- Dobierz bieg pompy obiegowej lub tryb pracy pompy elektronicznej.
- Po kilku dniach pracy sprawdź, czy wszystkie pomieszczenia osiągają zadaną temperaturę.
Częstym błędem jest pozostawienie starej pompy i starego naczynia wzbiorczego. Instalacja dwururowa ma inną objętość i opory niż jednorurowa, więc parametry tych urządzeń trzeba sprawdzić. Jak wymienić pompę, opisaliśmy w tekście jak wymienić uszkodzoną pompę obiegową w instalacji centralnego ogrzewania.
W budynkach z instalacją grawitacyjną, bez pompy, przebudowa obejmuje zwykle także zmianę sposobu zabezpieczenia instalacji. Otwarte naczynie wzbiorcze na strychu zastępuje się naczyniem przeponowym i zaworem bezpieczeństwa, co wymaga uzgodnienia z rodzajem źródła ciepła. Przy kotłach na paliwo stałe obowiązują osobne zasady zabezpieczenia, więc projekt takiej zmiany powinien przygotować instalator.
Kiedy można zostawić część starej instalacji
Nie zawsze trzeba wymieniać wszystko naraz. Jeśli remont obejmuje tylko jedną kondygnację, można na niej wykonać układ dwururowy z własnym rozdzielaczem, zasilanym z istniejącego pionu, a pozostałą część przebudować później. Trzeba jednak pamiętać, że mieszanie układów utrudnia regulację, a stare rury stalowe mogą zawierać osady, które po podłączeniu nowej części trafią do zaworów i wymiennika kotła. Przed połączeniem warto przepłukać starą część instalacji i zamontować filtr magnetyczny na powrocie do kotła.
Przebudowa instalacji grzewczej to także dobry moment na wymianę grzejników na modele dopasowane do nowego zapotrzebowania na ciepło. Zawory termostatyczne, głowice i zestawy przyłączeniowe do grzejników znajdziesz w kategorii głowice termostatyczne i zawory grzejnikowe.
Przeczytaj także
Jak zamienić piecyk gazowy na elektryczny podgrzewacz wody przy remoncie łazienki
Stary gazowy piecyk łazienkowy wymaga przeglądów, sprawnego komina i dobrej wentylacji…
Jak zastąpić piece kaflowe innym ogrzewaniem podczas remontu mieszkania w kamienicy
Ogrzewanie i energia Remont
Piece kaflowe w kamienicach dają ciepło, ale wymagają noszenia opału…
Jak ogrzać garaż adaptowany na pracownię - porównanie źródeł ciepła
Garaż zamieniony na pracownię albo warsztat zimą szybko się wychładza…