Podstawowe parametry techniczne zaworów elektromagnetycznych
Zawór elektromagnetyczny do wody stanowi kluczowy element systemów automatyki instalacyjnej. Jego głównym zadaniem jest kontrolowane otwarcie lub zamknięcie przepływu medium w rurociągu. Urządzenia te pracują w oparciu o działanie elektromagnesu, który po podaniu napięcia unosi rdzeń z uszczelką.
Średnica nominalna zaworu to pierwszy parametr wymagający szczególnej uwagi. Standardowe rozmiary wahają się od DN15 do DN300, przy czym najpopularniejsze w instalacjach domowych są zawory o średnicach 15, 20 oraz 25 mm. Większe średnice znajdują zastosowanie w obiektach przemysłowych i dużych instalacjach grzewczych.
Ciśnienie robocze determinuje maksymalną wartość, przy której urządzenie może bezpiecznie funkcjonować. Typowe zawory przeznaczone do instalacji wodnych wytrzymują ciśnienie od 10 do 16 barów. Niektóre modele wysokociśnieniowe mogą pracować przy wartościach sięgających 25 barów.
Temperatura medium stanowi kolejny istotny czynnik wpływający na wybór odpowiedniego modelu. Standardowe wykonania pracują w zakresie od -10°C do +90°C. Specjalne wersje wysokotemperaturowe mogą wytrzymać temperatury do 180°C, co czyni je przydatnymi w instalacjach parowych.
Napięcie zasilania zaworu musi odpowiadać dostępnemu źródłu energii elektrycznej. Najpopularniejsze to wersje 230V AC, 24V AC oraz 24V DC. Modele niskonapięciowe charakteryzują się większym bezpieczeństwem eksploatacji, szczególnie w środowiskach o podwyższonej wilgotności.
Rodzaje konstrukcyjne i ich zastosowanie
Zawory bezpośredniego działania cechują się prostą konstrukcją i wysoką niezawodnością. Elektromagnes bezpośrednio podnosi trzpień z uszczelką, otwierając przepływ medium. Te rozwiązania sprawdzają się doskonale przy małych średnicach do DN25 i niskich różnicach ciśnień.
Zawory pośredniego działania wykorzystują ciśnienie medium do wspomagania procesu otwierania. Pilot sterujący kontroluje przepływ przez małą komorę pomocniczą, która następnie wpływa na główną membranę. Konstrukcja ta umożliwia sterowanie dużymi przepływami przy relatywnie małej mocy elektromagnesu.
Zawory mieszane łączą zalety obu poprzednich rozwiązań. Przy małych różnicach ciśnień pracują jak zawory bezpośredniego działania, natomiast przy większych automatycznie przechodzą w tryb pośredni. Ta uniwersalność czyni je bardzo popularnymi w różnorodnych aplikacjach.
Wykonanie normalnie zamknięte (NC) oznacza, że zawór pozostaje zamknięty bez podania napięcia zasilającego. Dopiero sygnał elektryczny powoduje jego otwarcie. Takie rozwiązanie zapewnia bezpieczeństwo w przypadku awarii zasilania, automatycznie przerywając przepływ medium.
Wersje normalnie otwarte (NO) charakteryzują się odwrotnym działaniem – bez napięcia pozostają otwarte, a jego podanie powoduje zamknięcie. Zawory instalacyjne (onninen.pl/produkty/Technika-instalacyjna/Zawory-instalacyjne) tego typu znajdują zastosowanie w systemach wymagających przepływu w stanie spoczynku.
Kryteria wyboru i montażu w instalacjach
Zgodność z rodzajem medium stanowi podstawowy warunek prawidłowego doboru zaworu. Standardowe modele przeznaczone do wody pitnej posiadają odpowiednie atesty sanitarne i wykonane są z materiałów bezpiecznych dla zdrowia. Korpusy z mosiądzu lub stali nierdzewnej gwarantują długotrwałą eksploatację.
Sposób podłączenia do instalacji wpływa na łatwość montażu i serwisu. Połączenia gwintowane umożliwiają szybką instalację przy użyciu standardowych narzędzi. Przyłącza kołnierzowe stosuje się przy większych średnicach, gdzie wymagane są większe siły dociskowe.
Pozycja montażu zaworu może mieć znaczenie dla jego prawidłowej pracy. Większość modeli można instalować w dowolnym położeniu, jednak niektóre konstrukcje wymagają montażu w pozycji pionowej z elektromagnesem skierowanym ku górze. Informacja ta znajduje się zawsze w dokumentacji technicznej.
Ochrona elektryczna instalacji wymaga zastosowania odpowiednich zabezpieczeń nadprądowych. Typowy pobór mocy zaworu elektromagnetycznego wynosi od 8 do 25 watów, co przekłada się na prąd około 0,1-0,4 ampera przy napięciu 230V. Bezpiecznik 1-2A zapewni odpowiednią ochronę obwodu sterującego.
Automatyka sterująca powinna uwzględniać specyfikę pracy zaworu elektromagnetycznego do wody (onninen.pl/produkty/Technika-instalacyjna/Zawory-instalacyjne/Zawory-elektromagnetyczne). Czas otwarcia waha się od 0,1 do 3 sekund w zależności od konstrukcji i średnicy. Należy to uwzględnić w programowaniu systemów automatyki, aby uniknąć uderzeń hydraulicznych w instalacji.
